Thảm họa môi trường do khai thác than ở Trung Quốc

Người dân sống gần các mỏ than ở Trung Quốc đang phải gánh chịu tình trạng sụt lún đất nghiêm trọng, đòi hỏi chi phí khắc phục lên đến hàng chục tỷ USD.

 

Theo International Business Times, sau ba thập kỷ bùng nổ ngành công nghiệp khai thác than ở Trung Quốc, khu hầm mỏ bên dưới những ngôi làng và thị trấn phía bắc tỉnh Sơn Tây đang khiến hàng trăm nghìn người phải sơ tán do nhà bị sụt lún.

Bà Li Yonghua, 65 tuổi, đứng trước ngôi nhà bị hư hỏng tại khu vực sụt lún nằm cạnh một mỏ than ở làng Helin, ngoại ô thành phố Xiaoyi, tỉnh Sơn Tây. 

 

 

Các thôn xóm tại làng Helin nằm bấp bênh trên sườn dốc của 100 hầm mỏ. Nhưng Helin chưa phải là trường hợp tồi tệ nhất. Chính quyền địa phương đang bắt đầu sơ tán cư dân ở một số vùng khác có nhiều nguy cơ rủi ro hơn.

"Khi chính phủ yêu cầu, chúng tôi sẽ vui lòng chuyển đi chỗ khác. Ở đây không an toàn nên những người có chút tiền đã tìm nơi sống mới tốt hơn. Thật đáng sợ nhưng chúng tôi không biết phải làm gì", Wang Junqi, người dân sống tại một khu chung cư với gia đình, cho biết.

Bà Li Yonghua sử dụng thân cây để chống một bức tường nghiêng của ngôi nhà. 

 

 

Công ty khai mỏ quốc doanh quy mô lớn thường di dời toàn bộ các ngôi làng trước khi công việc khai thác bắt đầu. Tuy nhiên, một số công ty tư nhân nhỏ hơn muốn kiếm lợi nhuận nhanh chóng nên chỉ đào bên dưới và xung quanh khu dân cư, khiến nền móng các ngôi làng trở nên mất ổn định.

Những căn nhà bỏ hoang tại khu vực đất sụt lún của thị trấn Koukan, Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây. 

 

 

19 "vùng thảm họa", kéo dài khắp 23 ngôi làng với 55 vụ sạt lở đất, 950 vết nứt trên mặt đất và 808 sự cố sập hầm mỏ. Tất cả xảy ra chỉ trong diện tích 13,25 km².

Khu nhà ở của công nhân bị bỏ hoang nằm cạnh mỏ than tại làng Yongdingzhuang, Đại Đồng, tỉnh Sơn Tây. 

 

 

Tính đến cuối năm 2014, khai thác than ở Trung Quốc gây ra 26.000 biến động địa chất, khiến 10.000 km² diện tích đất bị ảnh hưởng.

Các bức tường hư hỏng bên trong một ngôi nhà ở làng Yongdingzhuang. 

 

 

Chính quyền tỉnh Sơn Tây ước tính việc khai thác than tiêu tốn 11,63 tỷ USD để khắc phục thiệt hại về môi trường.

Xe tải đang đứng chờ để chở than bên ngoài khu mỏ ở vùng ngoại ô thành phố Xiaoyi, tỉnh Sơn Tây. 

 

 

Trung Quốc đang khuyến khích các nhà đầu tư biến những địa điểm khai thác mỏ bỏ hoang thành nơi thực hiện dự án khai thác điện gió và điện Mặt Trời. Lượng điện tạo ra từ năng lượng ánh sáng Mặt Trời hiện nay chỉ chiếm 0,6% tổng lượng điện của Trung Quốc, còn phong năng chiếm 3,6%.

 

 

Trung Quốc có kế hoạch di dời 655.000 người dân tỉnh Sơn Tây ra khỏi những khu vực khai thác khoáng sản không an toàn vào cuối năm 2017. Chi phí di dời ước tính khoảng 2,37 tỷ USD.

Nóng lên toàn cầu có thể xóa sổ Olympic từ năm 2085

Nghiên cứu của các nhà khoa học Mỹ chỉ ra hầu hết thành phố trên thế giới sẽ có nhiệt độ cao tới mức không thể tổ chức Olympics vào mùa hè sau 70 năm nữa do hiện tượng ấm lên toàn cầu.

Lễ rước đuốc Olympics Rio 2016 vào hôm 19/6. Ảnh: Bruno Kelly/Reuters.

Theo Business Insider, nhóm nghiên cứu thuộc Đại học California, Mỹ kết luận, trong vòng 70 năm tới, chỉ còn 8 thành phố ở Bắc bán cầu, bên ngoài Tây Âu có nhiệt độ phù hợp để làm chủ nhà Thế vận hội mùa hè. Đó là các thành phố St. Petersburg (Nga), Riga (Latvia), Bishkek (Kyrgyzstan), Ulaanbaatar (Mongolia), Calgary (Canada), Vancouver (Canada), và San Francisco (Mỹ), làm tăng thêm khó khăn cho công tác tổ chức.

"Biến đổi khí hậu sẽ ngăn cản Olympics phát triển", trưởng nhóm nghiên cứu Kirk Smith cho biết. "Nguyên nhân không chỉ vì mực nước biển dâng cao".

Smith và cộng sự rút ra kết luận này bằng cách phân tích bức xạ nhiệt, độ ẩm, nhiệt độ và dữ liệu gió từ hai mô hình khí hậu riêng biệt tập trung vào các khu vực có thể tổ chức Olympics. Từ đó, họ tạo ra một mô hình kết hợp gọi là nhiệt độ toàn cầu wetbulb (WBGT).

Sử dụng WBGT, các nhà nghiên cứu dự đoán nhiệt độ của những thành phố khác nhau ở Bắc bán cầu trong những thập kỷ tới. Những thành phố này đều có dân số trên 600.000 người, một trong những tiêu chuẩn bắt buộc để đăng cai Olympics mùa hè. Sau đó, nhóm nghiên cứu xem xét thành phố nào sẽ rơi vào nhóm 10% có nguy cơ phải hủy bỏ môn chạy marathon ngoài trời do nhiệt độ không an toàn trong tương lai.

Hiện tại, tiêu chí 10% đang được sử dụng để lựa chọn thành phố đăng cai vì marathon là môn thi đấu phụ thuộc nhiều vào điều kiện thời tiết. Việc hủy bỏ môn chạy marathon sẽ tác động mạnh đến các môn thi đấu khác.

"Nếu đã lên kế hoạch chi hàng tỷ USD để tổ chức một sự kiện, bạn chắc chắn không muốn phải hủy bỏ nó vào phút chót", Smith nói.

Từ những cơ sở này, nhóm nghiên cứu kết luận chỉ có 8 trong số 543 quốc gia ở Bắc bán cầu có điều kiện phù hợp để đăng cai tổ chức vào năm 2085.

"Tới 2085, Istanbul, Madrid, Rome, Paris và Budapest, các thành phố đang cạnh tranh để đăng cai Thế vận hội mùa hè năm 2020 và 2024 sẽ không đáp ứng đủ điều kiện", nhóm nghiên cứu nhận định. "Tokyo, thành phố đạt tiêu chuẩn tổ chức Olympics 2020 cũng sẽ trở nên quá nóng để đảm bảo an toàn cho các vận động viên vào thời điểm đó".

Ngoài 8 thành phố trên, 25 thành phố nhỏ hơn ở Tây Âu cũng đủ điều kiện. Các thành phố khác ở Mỹ Latinh và châu Phi hoàn toàn không thể đăng cai.

Theo nhóm nghiên cứu, kết quả này không chỉ cho thấy biến đổi khí hậu tác động tới riêng Olympic thế nào, mà còn có khả năng tác động tới đời sống xã hội.

"Biến đổi khí hậu buộc chúng ta phải thay đổi hành vi quen thuộc hàng ngày, bao gồm cả những việc nhỏ như cho trẻ nhỏ ra ngoài đá bóng hay chạy bộ. Về căn bản nó đang thay đổi thế giới", Smith nói.

Đây không phải là nhóm duy nhất nghiên cứu đề tài này. Vào tháng 5/2016, một nhóm nghiên cứu quốc tế khác tìm thấy bằng chứng chỉ ra biến đổi khí hậu có thể thúc đẩy một cuộc di cư ồ ạt từ Trung Đông và Bắc Phi vào năm 2065 bởi nhiệt độ khi đó sẽ đạt đến mức nguy hiểm.

Tuy nhiên, đây mới chỉ là nghiên cứu lý thuyết qua mô hình và cần thêm nhiều nghiên cứu nữa để kết luận chính xác hơn về thế giới trong tương lai.